کلیساهای تهران

در ایران 300 کلیسا اعم از فعال و غیرفعال، با توجه به اینکه اکثر مردم مسلمان هستند وجود دارد. در نقشه ایران هر چه به سمت شمال و شمال غربی پیش برویم تعداد کلیساها افزایش می یابد وهرچه به سمت جنوب و جنوب شرقی پیشروی می کنیم تعداد آنها کاهش می‌یابد. بیشترین کلیساها در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی وجود دارند، و بعد از آن ها اصفهان و تهران دارای بیشترین کلیساها هستند. در این مقاله می خواهیم شما را در جریان اطلاعات کامل درباره کلیساهای تهران قرار دهیم.

کلیسای مریم مقدس

معرفی کلیساهای تهران

همانطور که میدانید کشور عزیزمان ایران همواره پذیرای فرهنگ‌ها، اقوام و ادیان مختلف و گوناگون بوده است، پیروان ادیان مختلف با آزادی کامل توانسته‌اند مراسم مذهبی خود را بدون مزاحمت اجرا کنند. ما میخواهیم در این مقاله با عبادتگاه مسیحیان عزیز یعنی کلیساهای تهران بیشتر آشنا شویم.

مسحیت به سه شاخه اصلی کاتولیک، ارتدکس و پروتستان تقسیم‌بندی می‌شود. ما در این مطلب لیستی از کلیساهای فعال تهران برای شما فراهم آوردیم و اطلاعات کاملی از جمله آدرس کلیساهای تهران، شماره تلفن کلیساهای تهران و نکات مهم راجع به هرکدام را جمع آوری کرده ایم؛

کلیسای ارتدکس یونانی از زیباترین کلیساهای تهران:

کلیسای ارتدکس یونانی یکی از کلیسا های تهران که به عنوان زیباترین کلیسای یونانی که خارج از این کشور ساخته شده است، شناخته می‌شود. این عبادتگاه با توجه به اختلافاتی که در اصول مردم ارتدوکس یونان به وجود آمده بود از هم پاشید،این کلیسای تهران امروزه به دلیل اینکه اکثر پیروانش به خارج از ایران مهاجرت کرده‌اند شاهد مراسم کمی در خود می‌باشد.

آدرس کلیسای ارتدکس در تهران

خیابان شهید مفتح، نرسیده به خیابان طالقانی، کوچه عطارد

شماره تماس کلیسای ارتدکس

۰۲۱۸۸۳۰۱۰۶۷

کلیسای توما(کلیسای آشوری توما):

کلیسای آشوری حضرت توما یکی از کلیساهای تهران  که در دوره محمدرضاشاه (پهلوی دوم) در سال ۱۳۳۸ خورشیدی (۱۹۹۵ میلادی) توسط داوید اوشانا معمار آشوری تهران طراحی و بنا شده است.

داوید اوشانا دانش آموز دبیرستان البرز بود، در رشته معماری دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل کرد. به گفته‌ی خودش در دوران دانشجویی از مریدان لوکوربوزیه معمار، طراح، نویسنده و نقاش معروف سوئیسی که او را یکی از اولین پیشگامان معماری مدرن و سبک بین المللی می‌دانند، بوده است.

یکی دیگر از فعالیت‌های حرفه‌ای داوید اوشانا کلیسای شرق آشور در تهران می‌باشد. داوید اوشانا در ۴ مرداد سال ۱۳۹۳ در گذشت.

محراب کلیسای حضرت توما در سمت جنوب آن می‌باشد، نورگیرهای کلیسا بر روی دیوارهای غربی و شرقی تعبیه شده و دارای دو درب ورودی یکی درقسمت شمالی و دیگری در قسمت شرقی می‌باشد.

ساختمان کلیسای آشوری توما بر روی صفه‌ای بنا شده است، صفه به هر فضای سرپوشیده‌ای اعم از پوشش منحنی یا تخت گفته می‌شود. در بنای کلیسا هر یک از ورودی‌ها توسط پلکان‌هایی در مقابل آنها با محوطه اطراف متصل است. ساختمان این کلیسا با توجه به ابعاد آن ( طول ۲۸ و عرض ۱۲/۵ متر) بزرگترین کلیسای پروتستان در تهران است.

آدرس کلیسای آشوری حضرت توما در تهران

تهران، خیابان کارگر شمالی، خیابان شهید خسروی، پلاک ۱۵۷

کلیسای توما در تهران

کلیسای استپانوس مقدس:

کلیسای استپانوس مقدس  یک کلیسای کوچک یا نمازخانه است که در قبرستان ارامنه در جاده خاوران تهران در سال ۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۳ خورشیدی) ساخته شده است. این نمازخانه بر روی صفه‌ای (فضای سر پوشیده منحی شکل) دارای پلانی به شکل صلیب است.

ساختمان این کلیسا ورودی در سمت غربی و نورگیرهای آن بر روی سه ضلع دیگر ساختمان می‌باشد. در جلوی درب ورودی برج کوچک ناقوسخانه می‌باشد. گنبد این کلیسا هشت ضلعی است که دارای چهار نورگیر است.

آدرس کلیسای استپانوس مقدس در تهران

تهران، قبرستان ارامنه، جاده خاوران

کلیسای استپانوس مقدس|چندپرگردی

کلیسای انجیلی ارامنه حضرت یوحنا:

کلیسای انجیلی ارامنه حضرت یوحنا یا همان در منطقه ۶ شهرداری تهران در خیابان میرزای شیرازی قرار دارد. این بنا در سال ۱۹۶۴ میلادی (۱۳۴۳ خورشیدی) ساخته شد.
کلیسای انجیلی ارامنه حضرت یوحنا به کلیسای یوحنا مقدس یا کلیسای هُوانس معروف است.

آدرس انجیلی ارامنه حضرت یوحنا در تهران

تهران، خیابان میرزای شیرازی، کوچه چهارم، پلاک ۳

شماره تماس انجیلی ارامنه

۸۸۸۹۲۹۱۹ – ۸۸۹۰۳۴۵۸

کلیسا ی انجیلی عمانوئیل:

کلیسای عمانوئیل که امانوئل نیز نوشته می‌شود، از کلیساهای تهران در منطقه ۳ میباشد و در میدان ونک واقع شده است. این کلیسا در تهران در سال ۱۹۷۲ میلادی (۱۳۵۱ خورشیدی) بنا شده است.

امانوئل به معنی «خدا با ماست» می‌باشد و از اسامی مسیح است. این کلیسا، یک کلیسای پروتستان انجیلی می‌باشد.

آدرس کلیسای انجیلی عمانوئیل در تهران

تهران، میدان ونک، خیابان حافظ، خیابان نیلو، کوچه فرشتگان

شماره تماس کلیسای انجیلی عمانوئیل

۸۸۷۷۰۲۵۴

کلیسای انجیلی حضرت پطرس:

کلیسای انجیلی پطرس در خیابان جمهوری، خیابان سی‌تیر منطقه ۱۲ شهرداری تهران در سال ۱۸۹۱ میلادی (۱۲۷۰ خورشیدی) در دوران قاجار توسط میسیونرهای پروتستان (مبلغ مذهبی پروتستان) بنا شد.

ساختمان کلیسای پطرس تلفیقی از معماری سبک ایرانی و اروپایی است، که در همسایگی آن اولین مدرسه آمریکایی‌ها در ایران را که سازنده‌ی آن ساموئل مارتین جُردن بود ساخته می‌شود. این مدرسه تا مدت‌ها فقط در اختیار فرزندان ادیان مذهبی بود اما چندی بعد با کشیدن دیواری بین فضای کلیسا و مدرسه، مدرسه در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفت و نام «مهر جُردن» از آن برداشته شد و نام مدرسه «مرصاد» گذاشته شد و برای عموم قابل استفاده شد.

این کلیسا بیشتر محل رفت و آمد ارامنه و کره‌‌ای‌ها می‌باشد. در محوطه این کلیسا دو بنای دیگر موجود می‌باشد که در شمال و شمال شرقی و غربی باغ وجود دارد و به نظر می‌رسد این دو بنا نیز متعلق به دوران قاجار می‌باشد اما به دلیل تعمیر نکردن آنان شبیه خرابه می‌باشند. هر چند این بنای تاریخی در فهرست آثار ملی با شماره ۲۶۸۴ به ثبت رسیده است.

کلیسای حضرت انجیلی پطرس به دلیل مسحیان کره‌ای به کلیسای پرسبتری کره‌ای‌ها معروف است.

آدرس کلیسای انجیلی حضرت پطرس درتهران

تهران، خیابان امام خمینی، خیابان سی تیر، پلاک ۱/۷

شماره تماس کلیسای انجیلی حضرت پطرس

۶۶۷۰۸۵۶۹

کلیسای انجیلی نور:

این کلیسا که یکی از زیباترین کلیساهای تهران می باشد، در خیابان شریعتی تهران قرار دارد.

آدرس نور تهران: تهران، خیابان شریعتی، انتهای خیابان مژده

کلیسای برادران آشوری:

کلیسای بردان آشوری در سال ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۳۴ خورشیدی) به دستور کشیش توما ناصری در خیابان ستارخان در تهران بنا شد.

کلیسای آشوری به دلیل عید پنطی کاست (عیدی که یکی از اعیاد یهودی و به زبان عبری به معنی پنجاهمین است، این عید برای پنجاهمین روزی از عید که در آن روز روح القدس ظهور می‌نماید) معروف است. تاریخ اتمام ساخت بنای کلیسا آشوری مصادف با این عید است برای همین آن را پنطی کاستی نام نهادند.

آدرس کلیسای برادران آشوری

تهران، شهر آرا، خیابان ستارخان، جنب گذرنامه

شماره تماس کلیسای برادران آشوری

۶۶۹۲۲۲۶۶

کلیسا ی حضرت پولس (کلیسای انگلیکان):

کلیسای حضرت پولس در خیابان کریم‌خان در منطقه ۶ شهرداری تهران می‌باشد. این کلیسا به شاخه‌ای از مسیحیت به نام انگلیکان که خود فرقه‌ای مجزا و مستقل در مسحیت و مربوط به انگلستان می‌باشد، متعلق است.

بنای این کلیسا برخلاف تمامی کلیساهای دیگر اندکی مرتفع‌تر از محوطه‌ی اطراف بنا شده است. صلیب فرقه انگلیکان با صلیب سایر مسیحیان متفاوت است به طوری که در وسط صلیب، صلیب دیگری قرار دارد.

آدرس کلیسای انگیلکان

تهران، خیابان کریم خان، انتهای حافظ شمالی

کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس:

کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس یکی از اولین و قدیمی‌ترین کلیسا های تهران که در سال ۱۷۶۸ میلادی (۱۱۴۷ خورشیدی) در دوران زندیه در خیابان مولوی تهران بنا شد، اما به دلیل وجود سنگ یادبودی که بر دیوار مجاور مدخل کلیسا نصب شده است تاریخ ساخت این بنا را به سال ۱۸۰۸ میلادی (۱۱۸۷ خورشیدی) مربوط می‌دانند. این بنای تاریخی با شماره ۲۵۰۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این کلیسا بدست خانواده ارمنی که هب «جام بُران» معروف شدند ساخته شده است. این افراد به دستور فتحعلی شاه برای شیشه بری کاخ گلستان از اصفهان به تهران آمده بودند.

در سال ۱۹۷۰ میلادی زمان تعمیر دیوار کلیسا گچ دیوار فرو ریخت و قسمت‌های نقاشی شده که شامل تصاویری از سفرای روسیه و انگلستان، اسکندر شاهزاده گرجستان و … بود.

در طول مدت ساخت این کلیسای تاریخی به دلیل نبودن قبرستان برای افراد مسیحی در تهران، اجساد آنان در حیاط کلیسا دفن شده‌اند، به همین دلیل افراد سرشناس اروپایی که در تهران فوت شده‌اند در این کلیسا به خاک سپرده شده‌اند.

نام این کلیسا از دو تن از شاگردان حضرت مسیح که مسحیت را به ارمنستان آوردند، برداشته شده است، هر سال در اوایل مهرماه سالروز این دو قدیس برگزار می‌شود.
یکی از مهمترین مراسم، اولین جمعه هر ماه میلادی است که در این کلیسا برگزار می‌شود.

آدرس کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس

تهران، بازار، خیابان مولوی، شهید مصطفی خمینی، چهارراه موسوی

کلیسا ی تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس|چندپرگردی

کلیسا ی تارگمانچاس مقدس:

کلیسای تارگمانچاس یا مترجمین مقدس در سال ۱۹۶۸ میلادی (۱۳۴۷ خورشیدی) در تهران بنا شده است. مترجمین مقدس گروهی ۱۰۰ نفر به رهبری مسروپ ماشتوس بودند که کتاب مقدس و سایر کتب معتبر و مهم ملل را در قرن پنجم به ارمنی ترجمه کردند نام این کلیسا به خاطر یادبود این گروه مترجمین مقدس یا تارگمانچاس گذاشتند.

این کلیسا هر سال در مهرماه، هفته‌ی فرهنگ ارمنی (سالروز این مترجمان که خدمت بزرگی به جامعه ارمنی‌ زبان کرده‌اند)  جشنی باشکوه برگزار می‌کنند.

آدرس تارگمانچاس مقدس

تهران، خیابان تهران نو، خیابان وحدیه، خیابان شهید میرحسینی، کوچه مدرسه ارامنه

کلیسای حضرت ابراهیم:

کلیسای حضرت ابراهیم در سال ۱۹۶۲ میلادی ( ۱۳۴۱ خورشیدی) به طول ۱۷ و عرض ۱۵/۳۰ – ۲۱/۵ متر در تهران بنا شد.

این کلیسا متعلق به فرقه سن دومینیکن از کلیسای کاتولیک است. این کلیسای تهران در ۲۳ می ۱۹۶۶ آغاز به کار کرد. دومینیکن‌ها تمایل داشتند این کلیسا به یک مکان مطالعه، برخورد و درک بین مردم از ادیان مختلف تبدیل شود.

آدرس کلیسای حضرت ابراهیم

تهران، بلوار کشاورز، خیابان جمالزاده، پلاک ۱۰۰

کلیسای حضرت یوسف:

کلیسای یوسف که  می توان آن را زیباترین کلیسای تهران نامید، در سال ۱۹۵۰ میلادی (۱۳۲۹ خورشیدی) به طول ۲۰/۲۰ و عرض ۱۶ متر است. این کلیسا متعلق به آشوریان کاتولیک است.

آدرس کلیسای حضرت یوسف

تهران، خیابان انقلاب، خیابان فرصت، پلاک ۹۱

کلیسا ی حضرت یوسف|چندپرگردی

دیر خواهران حضرت مسیح:

دیرخواهران مسیح از جمله کلیساهای تهران است که یک ویژگی خاص دارد؛ دیر خواهران حضرت مسیح یا صومعه خواهران حضرت مسیح مکانی است که مسیحیانی که می‌خواهند به دلیل خدمت به خدا تجرد اختیار کنند در آنجا ساکن می‌گردند.

آدرس دیر خواهران حضرت مسیح

تهران، خیابان جامی، پلاک ۷۴

دیر خواهران روحانی:

آدرس دیر خواهران روحانی

تهران، خیابان میرداماد، خیابان شهید آبکار

کلیسای ژاندارک:

کلیسای ژاندارک در سال ۱۹۴۵ میلادی (۱۳۲۴ خورشیدی) بنا شد. این کلیسا در تهران در منطقه ۱۲ واقع است. ژاندارک از قدیسین کاتولیک است. او در جنگ‌های صد ساله با درایت‌های خود توانست برای فرانسوی‌ها در برابر انگلیسی‌ها، پیروزی‌هایی بدست آورد، به همین دلیل اسم کلیسا را برای زنده نگه داشتن وی ژاندارک گذاشتند.

این کلیسا متعلق به فرقه‌ی لازاریست‌ها از کلیسای کاتولیک است این فرقه در سال ۱۶۲۵ میلادی به وسیله فردی به نام وینسنت لازار به خاطر اعزام هیات‌های مذهبی برای آموزش جوانان ایجاد شد.

در همسایگی این کلیسا، مدرسه‌ای وجود دارد به نام مدرسه ژاندارک که فرانسویها در ایران تأسیس کرده‌اند. این مدرسه توسط دختران تارک دنیا برای تحصیل دختران ارمنی ایرانی تأسیس شد.

کلیسای ژاندارک به همراه مدرسه اش با شماره ۲۹۲۸ جزء آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس کلیسای ژاندارک تهران

تهران، خیابان فردوسی، کوچه شهید طاهری، پلاک۴۰

کلیسا ی ژاندارک|چندپرگردی

کلیسای سَرکیس مقدس

کلیسای سرکیس مقدس در خیابان کریم‌خان زند تهران قرار دارد. این کلیسا با هزینه شخصی فردی خیر از ارمنی‌های ایران به نام مارکا سرکیسیان و به طراحی و معماری مهندس اوژن آفتاندلیانس در سال ۱۹۷۰ میلادی ( ۱۳۴۹ خورشیدی) بنا شد.

سَرکیس مقدس اصالتاً یونانی بوده که برای خدمت و تلاش برای کمک به مردم فقر به کلیسا روی می‌آورد. کلیسای ارمنی به دلیل عدم توجه کلیساهای دیگر به خدمت سرکیس نام او را در زمره قدیسین خود آورده است.

این کلیسا بزرگترین کلیسای حواری ارمنی تهران می‌باشد که اصطلاحا به آن محل خلیفه‌گری ارامنه تهران گویند.

مهندس آفتاندلیانس در طراحی این کلیسای تهران از معماری قرون وسطی و عصر جدید ارمنستان پیروی کرده و تغییراتی در این دو نوع معماری به وجود آورده و گنبدی برای این ساختمان ساخته که ظاهراً بدون داشتن تکیه‌گاهی بر روی سقف قرار دارد. محراب کلیسا به صورت نیم دایره است و مطابق با سنت کلیساهای ارمنیان در سمت شرقی بنا قرار دارد.

بنای یادمان نسل کشی ارمنیان در محوطه کلیسای سرکیس قرار دارد. کتیبه‌ای وجود دارد که به خط نستعلیق فارسی و زیر آن به ارمنی نوشته شده است: «یاد‌بود شهدای ارمنه ۲۴ آوریل ۱۹۱۵ میلادی» این بنا در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۲ خورشیدی در پنجاه و هشتمین سالگرد نسل کشی ارمنیان رونمایی شد.

آدرس کلیسا تهران سرکیس مقدس

تهران، خیابان کریمخان، خیابان استاد نجات الهی

کلیسا ی سَرکیس مقدس|چندپرگردی

کلیسای گورگ مقدس:

یکی دیگر از معروف ترین کلیساهای تهران، کلیسای گئورگ مقدس در دوران صفوی در خیابان شاهپور (وحدت اسلامی فعلی) در تهران در سال ۱۸۳۵ میلادی (۱۲۱۴ خورشیدی) ساخته شد. این اثر تاریخی در ۱۹ تیرماه سال ۱۳۵۷ با شماره ثبت ۱۶۲۱ به عنوان آثار ملی ایران ثبت شد.

کلیسای گئورگ مقدس در سال ۱۷۹۰-۱۷۹۵ میلادی در ابتدا نمازخانه‌ای ساده بود در سال ۱۸۳۵ میلادی به کلیسا تبدیل شد. این کلیسا در سال ۱۸۸۲ میلادی بازسازی شد و به حالت کنونی تبدیل شد.

دو خانواده مسیحی به نام های هُوسِپیان و استِپانیان در سال ۱۷۹۵ میلادی نمازخانه گئورگ مقدس را احداث کردند.

به خاطر سردار ارمنی به نام گئورگ مقدس که در راه ترویج و تبلیغ مسحیت در ارمنستان به دست بت پرستان کشته شد، نام این کلیسا را گئورگ مقدس نامیدند.

محراب این کلیسا در سمت شرق شرقی آن دارای دو ورودی از سمت شمالی و جنوبی است، دارای یک گنبد با نورگیرهای متعدد است. برج ناقوس این کلیسا به دلیل نبود فضای کافی در سمت غرب کلیسا، برج ناقوس سه طبقه‌ای را در ضلع جنوبی کلیسا ساخته‌اند.

آدرس کلیسای گورگ مقدس تهران

تهران، خیابان وحدت اسلامی، بازارچه اقوام الدوله

کلیسای مارگیورگیز(کلیای آشوری):

کلیسای مارگیورگیز در سال ۱۹۶۱ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی) بنا شد. محراب این کلیسا در قسمت شرق و ورودی آن در سمت جنوبی بنا قرار دارد. نمای ظاهری این کلیسا الهام گرفته شده از دروازه شهر باستانی بابل است.

این کلیسای زیبا متعلق به آشوریان نستوری است.

آدرس کلیسای مارگیورگیز تهران

تهران، خیابان کارگر جنوبی، خیابان ساعد، خیابان آقابالازاده، پلاک۶۵

کلیسا ی مارگیورگیز|چندپرگردی

کلیسای میناس مقدس:

کلیسای میناس مقدس به هزینه حسن مستوفی الممالک در سال ۱۸۵۶ میلادی (۱۲۳۵ خورشیدی) برای ارمنیان استان چهارمحال بختیاری که با دستور وی به تهران آمده بودند و در ده ونک ساکن شدند، ساخته شد. مستوفی الممالک صلیبی از جنس برنز به این کلیسا تهران اهدا کرد، که بر روی آن عبارت «مستوفی الممالک ونک فی شهر ذیقعده الحرام ۱۲۷۸» حک شده است.

میناس یکی از افراد دانا و با ذکاوت بود که برای خاتمه دادن نزاع شهر اسکندریه به دستور قیصر روم به مصر فرستاده شد، وی ماموریت خود را به نحو احسن انجام داد و با مهربانی با مردم رفتار می‌کرد، میناس از دین خود به دین مسیح روی آورد، قیصر به خاطر عوض کردن دین وی دستور داد سرش را از تنش جدا سازند از آن به بعد میناس را جزء قدیسیان می‌دانند. برای زنده نگه داشتن یاد و خاطراتش نام میناس را بر روی کلیسا گذاشتند.

این کلیسا دارای پلان مستطیلی شکل به طول ۱۷ متر و عرض ۵/۹ متر است. با آجر و خشت ساخته شده است، دارای شش ستون از جنس چوب و سه درب ورودی است. ناقوس خانه در بالای ورودی جنوبی قرار دارد. قبرستان اهالی روستا در تپه‌های مشرق به کلیسا بوده است و درحال حاضر ورزشگاه آرارات که مجموعه ورزشی ویژه ارامنه است، در آن بنا شده است. این بنای تاریخی در دی ماه سال ۱۳۸۰ با شماره ۴۶۸۰ به عنوان آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس کلیسای میناس مقدس تهران

تهران، میدان ونک، ده ونک، محله‌ی ارامنه

کلیسا ی میناس مقدس|چندپرگردی

کلیسای نیکلای مقدس (کلیسای ارتدکس روس):

کلیسای سنت نیکولاس در دهه ۱۹۴۰ میلادی توسط مهاجران روسی در دوران پهلوی بنا شد پس از انقلاب اسلامی ایران کلیسا برای مدتی تعطیل شد، در سال ۱۹۹۵ میلادی دوباره به فعالیت خود برگشت و اسقفی از مسکو برای کلیسا اعزام شد.

نیکلای مقدس آخرین تزار روسه است که او و خانواده‌اش به دست بلشویک‌ها کشته می‌شوند، کلیسای ارتدکس او را جزء قدیسین خود آورده و به او لقب «نیکلای قدیس رنج کشیده» را داد. برای بزرگداشت تزار روسیه و زنده نگه داشتن نام وی اسم کلیسا را از آن اخذ کردند.

این مکان از جماه کلیساهای تهران است که شباهت زیادی به سبک معماری کلیساهای روسی دارد. کلیسای نیکولاس مقدس متعلق به مذهب ارتدکس شرقی روسیه و روس‌های ایرانی که نزدیک به ۱۰۰ نفر است، می‌باشد.

آدرس کلیسای نیکلای مقدس

تهران، خیابان شهید مفتح، بعد از خیابان طالقانی، کوی عطارد

کلیسا ی نیکلای مقدس|چندپرگردی

کلیسای وارطان مقدس:

کلیسای وارطان مقدس که نام آن را از روی سپهبدان ارمنی که در راه دفاع از میهن و حفظ مسحیت در قرون اولیه کشته شده‌اند، گرفته شده است، در سال ۱۹۸۶ میلادی در تهران بنا شد.

محراب کلیسای وارتان در خلاف جهت محراب کلیساهای ارمنی که رو به شرق هستند می‌باشد. این کلیسا به دلیل جشنی به نام «وارتانانتس یا وارطانانتس» که در اواسط زمستان معروف است.

آدرس کلیسای وارطان مقدس از کلیسا های تهران

تهران، سبلان شمالی، حشمتیه، خیابان شهید اجاره دار، ده متری ارامنه

کلیسا ی وارطان مقدس|چندپرگردی

کلیسای مریم مقدس

کلیسای مریم مقدس که مربوط به دوره پهلوی است در خیابان میرزا کوچک خان واقع شده است. ساخت این کلیسا در ۲۱ فروردین ماه سال ۱۳۱۷ شمسی با حضور دو نماینده مجلس شورای ملی که نماینده ارمنیان شمال (سهراب ساگینیان) و ارمنیان جنوب (جبرائیل بوداغیان) بودند و همچنین با حضور تعداد زیادی از ارمنیان تهرانی، روحانیان و اعضای کلیساهای تهران آغاز شد. ساخت این کلیسا ۷ سال طول کشید و در سال ۱۳۲۴ پایان یافت.

کلیسای حضرت مریم در سال‌های بین ۱۳۲۴ تا ۱۳۴۹ محل زندگی اسقف اعظم ارمنی‌ها و دفتر اصلی او بوده است که این مکان در سال‌های بعد به کلیسای سرکیس مقدس انتقال پیدا کرد.

معماری بنای کلیسای حضرت مریم تحت تاثیر معماری کلیساهای ارمنستان بزرگ در قرن‌های هفتم تا دهم پس از میلاد انجام شد. این کلیسا بر سطحی با ابعاد ۲۰ در ۳۲ متر و با مساحتی بیشتر از ۵۵۰ متر با استفاده از سنگ بازالت خاکستری ساخته شده است. محراب این کلیسا مشابه دیگر کلیساهای ارمنیان در سمت شرق قرار گرفته است. نقشه‌ی کلیسا از داخل و خارج صلیبی شکل است. گنبد اصلی کلیسا که در بالای نمازخانه قرار گرفته است دارای ۱۲ ضلع و ۱۲ نورگیر می‌باشد، معماری این گنبد معماری بیزانسی است. گنبد دیگر که گنبد ناقوس‌خانه است ۶ ستون دارد و در سمت غربی قرار گرفته است. کلیسا دارای سه ورودی است. یک ورودی، که ورودی اصلی کلیسا محسوب می‌شود، در غرب و دو ورودی دیگر در شمال و جنوب قرار گرفته‌اند. وجود دو ستون در دو طرف سر در ورودی اصلی موجب زیبایی هرچه بیشتر این اثر شده است.

ساختمان موزه ملی ارمنی‌ها در مجاورت ساختمان این کلیسا قرار دارد. این موزه تحت مالکیت خلیفه گری ارمنی‌های تهران در سال ۲۰۰۸ میلادی توسط جاثلیق اعظم آرام یکم افتتاح شد. این مکان که وابسته به سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است به عنوان پایگاه کلیساهای تاریخی ایران شناخته می‌شود. در این موزه نقشه‌ها و تصاویر کلیساها و دیرهای ارمنی، لوازم مربوط به مراسمات کلیسا، کتب خطی و همچنین تعدادی از آثار هنرمندان ایرانی ارمنی قابل مشاهد می‌باشد.

آدرس کلیسای مریم مقدس

تهران خیابان جمهوری، خیابان میرزا کوچک خان

کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس

کلیسای گریگور لوساووریچ در تهران

این کلیسا در سال ۱۹۸۳ میلادی ساخته شده است. زمین کلیسا در سال ۱۹۷۵ میلادی توسط ارمنی‌های محله‌ی مجیدیه و با کمک شورای خلیفه گری ارامنه تهران خریده شد. اما بنای کلیسا با کمک‌های مالی گریگور ملیکیان که یک خیر ارمنی بود ساخته شد. معماری بنا توسط ژیرایر سیمونیان انجام شد و ساخت بنای کلیسا در سال ۱۹۸۳ میلادی به پایان رسید.

آدرس کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس

تهران، مجیدیه، خیابان شانزده متری اول، کوچه جمشید رویان.

کلیسای ارتدوکس یونان

این کلیسا یکی از زیباترین کلیساهای تهران است. ارتکس به معنای راست دینی است. بعد از اینکه مرکزیت کلیسای ارتدکس با اختلافات موجود در اصول الاهیاتی از هم گسست، مسیحیان ارتدکسی که که در رم شرقی زندگی می‌کردند، به نقاط دیگری از جمله تهران مهاجرت کرند. مهاجرت این افراد منجر به ساخته شدن کلیسایی ارتدکس در تهران شد. متاسفانه امروزه به دلیل مهاجرت یونانیان ارتدکس معتقد به این کلیسا، مراسم معدودی در این کلیسا برگزار می‌شود. کلیسای ارتدکس یونانی کشیش دائمی ندارد و در مراسم مذهبی مهم، کشیشی از یونان به این کلیسا دعوت می‌شود. پله‌ها و نیم ستون‌های ساخته شده در این کلیسا داعی کننده‌ی معبد پارتنون آتن است. معماری این کلیسا به دلیل شباهت زیاد به کلیساهای یونان موجب شگفتی بیننده می‌شود.

آدرس کلیسای ارتدکس یونان

خیابان شهید مفتح، چهار راه طالقانی، پلاک۳

کلیسای کوچک صلیب مقدس

پلان این کلیسای کوچک به شکل صلیب است و طراحی و ساخت آن توسط مهندس رستم وسکانیان انجام گرفته است. حتی تزئینات بخش‌های تزئینی این کلیسا نیز با استفاده از طرح‌ها و اشکال صلیبی انجام گرفته است. این کلیسا در کنار ورزشگاه آرارات ساخته شده است و مدت‌ها قبل محل قبرستان مسیحیان بوده است. تنها ورودی این کلیسا در غرب ساختمان قرار گرفته است و ۴ پنجره‌ی کوچک آن در ۴ طرف بنا قابل مشاهده می‌باشند. این کلیسای مدرن در سال ۱۹۸۷ میلادی ساخته شده است.